İpucu: En güncel macOS sürümü macOS Tahoe 26’dır. Bunu temiz kurmak için şu rehberi inceleyin: macOS Tahoe Temiz Kurulum Rehberi
macOS’i temiz kurmak çeşitli avantajlar sağlayabilir. İşte Mac’inize temiz (yeniden) kurulum yapmak isteyebileceğiniz yaygın nedenler:
- Çakışmalar olmadan macOS Sequoia veya farklı bir sürüme geçiş yapmak.
- Performans düşüklüğü, açılma sorunları, yavaşlık veya benzeri sıkıntıları çözmek için işletim sistemini yeniden yüklemek.
- Boş alanınız azaldıysa tüm dosyaları silmek veya gereksiz verileri tek seferde sistemden kaldırmak.
- Mac’inizi ikinci el satmadan ya da başkasına vermeden önce tüm verileri temizleyip fabrika ayarlarına döndürmek.
- Yeni bir işletim sistemiyle sıfırdan başlamak.
İpucu: Mac’te herhangi bir macOS’u temiz kurmanın en pratik yolu, önyüklenebilir bir kurulum diski ile başlatmaktır. Yeni bir kurulum yapmak istiyorsanız, kullanmak istediğiniz macOS sürümü için önyüklenebilir USB oluşturmada iBoysoft DiskGeeker yararlanabilirsiniz.
1. adım: iBoysoft DiskGeeker’ı yükleyip açın.
2. adım: Harici sürücünüzü seçip Önyükleme Diski Oluştur seçeneğine tıklayın.
3. adım: Kurulum medyasını hangi macOS sürümüyle oluşturmak istediğinizi seçip Önyükleme Diski Oluştur’a tekrar tıklayın.
Nedeni ne olursa olsun, bu rehberde macOS'u USB ile veya USB olmadan temiz kurma adımlarını bulabilirsiniz. Yöntemler hem Intel tabanlı Mac'ler hem de Apple Silicon M1/M2/M3/M4 modelleri için geçerlidir.
| macOS'u temiz kurma yöntemleri | Zorluk Seviyesi | Kurulan macOS |
| Önyüklenebilir USB yükleyici oluşturma | Yüksek, önce önyüklenebilir bir USB yükleyici hazırlamanız gerekir | Herhangi bir uyumlu macOS'u kurar (güncelleme veya yeniden yükleme) |
| macOS Kurtarma ile silip yeniden yükleme | Orta, USB olmadan macOS'u yeniden yüklemenin standart yolu | Mevcut macOS'u yeniden yükler |
| Tüm İçeriği ve Ayarları Sil seçeneğini kullanma | Düşük, macOS Monterey veya sonrası yüklü T2/M1/M2/M3/M4 Mac'lerde temiz kurulum | Mevcut macOS'u yeniden yükler |
| Mac OS Recovery Assistant ile yükleme | Düşük, USB veya parola olmadan temiz kurulum imkanı | Mevcut macOS'u yeniden yükler |
Hemen macOS Tahoe'ya yükseltmek isterseniz şu rehberi takip edebilirsiniz: macOS Tahoe nasıl indirilir ve kurulur?
macOS veya Mac OS X nasıl temiz kurulur?
macOS'u temiz şekilde kurmanın toplam dört farklı yolu vardır. Bu yöntemler esasen sistemi tamamen silip macOS'u yeniden yüklemeyi kapsar. Bunların üçü tüm macOS veya Mac OS X güncellemeleri ve sürümleri için uygulanabilir; ancak "Tüm İçeriği ve Ayarları Sil" seçeneği yalnızca macOS Monterey ve sonrasında kullanılabilir.
macOS Sequoia, Sonoma, Ventura, Monterey, Big Sur, Catalina, Mojave, High Sierra veya daha eski kurulumlar (Sierra, El Capitan, Mavericks vb.) için, en az üç farklı temiz kurulum yöntemi elinizin altındadır.
İpucu: En yeni macOS 15 olan macOS Sequoia'yı henüz bu sürüm yüklü olmayan bir Mac'e temiz kurmak istiyorsanız, önyüklenebilir USB yükleyici oluşturmak zorunludur.
iBoysoft DiskGeeker ile macOS için önyüklenebilir bir yükleyici kolayca oluşturun!
macOS Sequoia veya önceki sürümleri temiz kurmadan önce Mac’inizi yedekleyin
macOS’in temiz kurulumu, Mac’inizin dahili diskindeki tüm verileri siler. Bu nedenle, başlamadan önce Mac’inizdeki dosyalarınızı mutlaka yedekleyin. Önemli dosyaları harici bir diske kopyalayabilir, buluta yükleyebilir ya da tüm dosyalarınızı, uygulamalarınızı ve ayarlarınızı yedekleyen Time Machine’i kullanabilirsiniz.
Ayarlarınızı ve tercihlerinizizi yeni sisteme aktarmak istemiyorsanız, Time Machine yedeklemesinden geri yükleme yapmak isteyip istemediğinizi tekrar gözden geçirin.
Verileriniz güvenceye alındıktan sonra aşağıdaki yöntemlerden birini kullanarak Mac OS X veya macOS’u temiz şekilde yükleyebilirsiniz.
Yöntem 1: USB önyüklenebilir yükleyici ile macOS’i temiz kurma (Sequoia ve öncesi)
macOS’i USB’den temiz kurabilmek için öncelikle kurmak istediğiniz macOS sürümüne ait önyüklenebilir USB yükleyiciyi oluşturmanız gerekir. Bunu bir önyükleme medya oluşturucuyla hızlıca yapabilir veya Terminal üzerinden manuel olarak hazırlayabilirsiniz.
Ⓐ Mac’te macOS için önyüklenebilir USB yükleyici kolayca oluşturun 🌟
#Pratik adımlar#macOS DMG yükleyiciler dahili#Yüksek başarı oranı
macOS önyüklenebilir USB yükleyici oluşturmanın en kolay yolu, rehberli bir araç olan iBoysoft DiskGeeker’ı kullanmaktır.
Popüler macOS sürümlerinin DMG yükleyicilerini dahili olarak içerir; böylece önyükleme medyanızı macOS Sequoia, macOS Sonoma, macOS Ventura, macOS Monterey, macOS Big Sur, macOS Catalina, macOS Mojave ve macOS High Sierra için yükleyiciyi ayrıca bulmaya gerek kalmadan oluşturabilirsiniz.
Daha eski macOS sürümlerinde ise ilgili DMG dosyasını indirip araca yükleyerek bootable USB hazırlayabilirsiniz.
Birkaç tıklamayla işletim sistemi önyükleme diski hazırlamanıza olanak tanır; komut satırı araçlarına gerek kalmaz. Terminal’de sudo /applications/install\ macos\ sequoia.app/contents/resources/createinstallmedia --volume /volumes/myvolume komutunu girdikten sonra "Command not found" hatası alırsanız da iyi bir alternatiftir.
Mac’te macOS önyüklenebilir yükleyici nasıl oluşturulur?
Adım 0: En az 20GB depolama alanına sahip bir harici sürücü hazırlayın ve varsa önemli verilerinizi yedekleyin. (Sürücünün kapasitesi macOS yükleyicisinden büyük olmalı.)
Adım 1: iBoysoft DiskGeeker’ı indirip kurun.
2. Adım: Harici diskinizi seçin ve Önyükleme diski oluştur seçeneğine tıklayın.
3. Adım: Kurmak istediğiniz macOS sürümünü seçin.
macOS High Sierra veya sonrası için, dilediğiniz sürümü seçip Önyükleme diski oluştur butonuna tıklayın.
macOS Sierra veya daha eski sürümler için öncelikle macOS DMG dosyasını indirmeniz gerekir. Sonrasında Önyükleme diski oluştur ve ardından Görüntüleri Gözat seçeneklerini kullanarak DMG dosyasını yükleyin.
4. Adım: İşlemin diski sileceğine dair uyarı çıktığında Tamam'a tıklayın.
5. Adım: Araç, önyüklenebilir USB’yi otomatik olarak oluşturmaya başlayacaktır.
Mağaza içi DMG dosyasını kullanıyorsanız, araç önce dosyayı indirecek, ardından önyüklenebilir USB’yi oluşturacaktır.
Önceden indirilmiş bir DMG dosyası yüklediyseniz, araç hemen önyükleme medyasını oluşturmaya başlar.
macOS için önyüklenebilir USB hazırlamak bu kadar kolay! Bu aracı başkalarıyla da paylaşın.
Ⓑ Mac'te manuel olarak macOS önyüklenebilir USB hazırlama
#Komut satırı kullanılır#Karmaşık işlem#Başarısız olabilir
macOS önyüklenebilir USB yükleyicisini elle hazırlamak istiyorsanız, öncelikle şu gereksinimleri karşılayın:
- En az 20 GB alanı olan bir USB bellek veya harici disk. (İçeriği yükleyiciyle değiştirileceği için, önemli verileriniz varsa önce yedek alın ya da kullanılmayan bir sürücü tercih edin.)
- Seçtiğiniz macOS sürümüyle uyumlu bir Mac bilgisayar.
- İstediğiniz macOS sürümünü indirin ve yükleyiciyi (.app) Uygulamalar klasörüne ekleyin. (Yükleyicinin "macOS Sürümünü Yükle" olarak adlandırıldığından emin olun. Örneğin: "macOS 15 Beta'yı Yükle")
➢ macOS Sequoia için yükleyiciyi aşağıdaki bağlantıdan alabilirsiniz:
Bu yazıda, USB bellekten macOS Sequoia Beta nasıl yüklenir detaylı olarak bulabilirsiniz. macOS Sequoia Beta önyüklenebilir USB'si hazırlayarak birden fazla Mac'te yükseltme yapmak veya başka amaçlarla kullanmak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz.
Sequoia yükleyicisi bir PKG dosyası şeklindedir ve bunu Uygulamalar klasörünüze yüklemeniz gerekir.
➢ macOS High Sierra'dan macOS Sonoma'ya kadar olan sürümler için, yükleyiciyi Mac App Store üzerinden edinebilirsiniz:
App Store'dan indirilen yükleyici doğrudan Uygulamalar klasörünüze kaydedilecektir. İndirme tamamlandığında otomatik olarak açılır. Açıldığında Command-Q tuşlarına basın ve Çıkış'ı seçerek uygulamayı kapatın.
➢ macOS Sierra ve daha eski OS X sürümlerinde ise, yükleyicileri Safari gibi bir web tarayıcısı ile indirebilirsiniz:
(Tüm eski Mac OS sürümlerinin indirme bağlantıları)
Bu yükleyiciler genellikle DMG dosyası olarak gelir. Önce DMG dosyasını çift tıklayarak açın, ardından içerisindeki .pkg dosyasını da çift tıklayarak yükleyiciyi Uygulamalar klasörüne kurun.
Yükleyici Uygulamalar klasörünüzde yer aldıktan sonra, aşağıdaki adımları izleyerek önyüklenebilir USB hazırlayabilir ve Mac'inize temiz kurulum yapabilirsiniz.
① Yükleyiciyi tutacak USB belleği biçimlendirin
- USB sürücüyü Mac'inize takın.
- Disk İzlencesi'ni açın.
- Görünüm > Tüm Aygıtları Göster seçeneğine tıklayın.
- Genellikle üreticinin adıyla görünen fiziksel diski seçin ve "Sil"e tıklayın.
- Sürücünün adını MyVolume olarak belirleyin. (Bu ad daha sonra otomatik olarak değiştirilecektir.)
- Biçim olarak "Mac OS Genişletilmiş (Günlüklü)" seçeneğini seçin.
- Şema olarak "GUID Bölüm Haritası" bırakın.
- Yeniden "Sil"e tıklayın.
② Önyüklenebilir USB yükleyicisi oluşturun:
- Terminal'i açın.
- Terminal penceresine aşağıdaki komutlardan uygun olanı yazıp Enter tuşuna basın.
macOS Sequoia Beta: sudo /Applications/Install\ macOS\ 15\ Beta.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Sequoia genel sürüm: sudo /Applications/Install\ macOS\ Sequoia.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Sonoma: sudo /Applications/Install\ macOS\ Sonoma.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Ventura: sudo /Applications/Install\ macOS\ Ventura.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Monterey: sudo /Applications/Install\ macOS\ Monterey.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Big Sur: sudo /Applications/Install\ macOS\ Big\ Sur.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Catalina: sudo /Applications/Install\ macOS\ Catalina.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Mojave: sudo /Applications/Install\ macOS\ Mojave.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS High Sierra: sudo /Applications/Install\ macOS\ High\ Sierra.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume
macOS Sierra: sudo /Applications/Install\ macOS\ Sierra.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ macOS\ Sierra.app
OS X El Capitan: sudo /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app
OS X Yosemite: sudo /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ OS\ X\ Yosemite.app
OS X Mavericks: sudo /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ OS\ X\ Mavericks.app
OS X Mountain Lion: sudo /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ OS\ X\ Mountain\ Lion.app
Mac OS X Lion: sudo /Applications/Install\ OS\ X\ El\ Capitan.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ Mac\ OS\ X\ Lion.app
- İstendiğinde yönetici parolanızı girip Enter'a basın. (Parola yazılırken görünmez.)
- Hedef sürücünün silineceğini onaylamak için Y tuşuna basıp Enter'a basın.
- Terminal, silme işlemini başlatacak ve şu şekilde bir ilerleme gösterecektir: "Erasing Disk: 0%… 10%… 20%… 30%…100%…"
- Terminal'in çıkarılabilir bir birimdeki dosyalara erişmek istediğini belirten uyarı geldiğinde "OK" seçeneğine tıklayın.
- "Install media is now available" mesajını gördüğünüzde, yükleyici ile aynı ada sahip başlatılabilir sürücünüz hazır olacaktır. Örneğin "Install macOS 15 Beta".
- Terminal'i kapatın ve başlatılabilir USB'yi güvenli şekilde çıkartın.
USB ile macOS'i Silip Yeniden Yükleme
Başlatılabilir USB sürücünüz hazırsa, şimdi Mac'inizdeki mevcut verileri silebilir ve USB üzerinden macOS kurulumu gerçekleştirebilirsiniz. İzlemeniz gereken adımlar şunlardır:
- Temiz kurulum yapmak istediğiniz Mac'i kapatın. (Kurmak istediğiniz macOS sürümüyle uyumlu olmasına dikkat edin.)
- Başlatılabilir USB'yi Mac’e takın.
- Başlangıç Yöneticisi'ne giriş yapın.
Intel tabanlı bir Mac'te: Güç düğmesine basın, ardından hemen Option tuşuna basılı tutun.
M1/M2/M3/M4 işlemcili bir Mac'te: Güç düğmesini, “Başlangıç seçenekleri yükleniyor” mesajını görene kadar basılı tutun. - Kullanılabilir başlangıç diskleri listelendiğinde, USB başlatma yükleyicinizi seçip Apple Silicon Mac'lerde Devam Et düğmesini, Intel Mac'lerde Yukarı okunu tıklayın.
- Disk İzlencesi > Devam Et’i seçin.
- Görünüm > Tüm Aygıtları Göster’i tıklayın.
- Dahili sabit diskinizin fiziksel diskini seçin (örneğin: Apple SSD BF6734N Media) ve Sil’i tıklayın.
- Dahili diskinizi Macintosh HD olarak adlandırın.
- macOS High Sierra ve sonraki sürümler için APFS, macOS Sierra ve önceki için Mac OS Genişletilmiş (Günlüklü) formatını seçin.
- Şema olarak GUID Bölümleme Haritası’nı bırakın.
- Sil’e tıklayın.
- Başlangıç diskinizin silinmesini bekleyin.
- Silme işlemi tamamlandıktan sonra Disk İzlencesi’ni kapatın ve macOS Araçları penceresine dönün.
- "macOS sürümünü yükle" seçeneğini seçin ve Devam Et’i tıklayın.
- Ekranda çıkan talimatları izleyerek macOS’in temiz kurulumunu tamamlayın.
Mac OS X veya macOS'i USB ile temiz kurmak isteyenlere yardımcı olmak için bu adımları paylaşabilirsiniz!
Yöntem 2: USB Olmadan Recovery Mode ile Temiz macOS Kurulumu
Eğer Mac'inize, USB yükleyici olmadan en güncel macOS sürümünü temiz şekilde kurmak isterseniz, Recovery Mode'u kullanabilirsiniz. İşte adımlar:
- Mac'inizi Kurtarma Modunda başlatın.
- Disk İzlencesi'ni seçip Devam'a tıklayın.
- Görünüm > Tüm Aygıtları Göster seçeneğine tıklayın.
- Dahili sabit sürücünüzün fiziksel diskini seçin (örneğin, Apple SSD BF6734N Media) ve Sil'e tıklayın.
- Dahili sürücünüze Macintosh HD adını verin.
- macOS High Sierra ve sonrası için APFS, macOS Sierra ve öncesi için Mac OS Genişletilmiş (Günlükli) dosya sistemini seçin.
- Bölümleme şemasında GUID Bölüm Haritası olarak bırakın.
- Sil'e tıklayın.
- Sürücünüz temizlendikten sonra Disk İzlencesi'nden çıkın.
- macOS İzlenceleri penceresinde "macOS sürümünü yeniden yükle"yi seçin ve Devam'a tıklayın.
- Ekrandaki yönergeleri izleyerek USB kullanmadan temiz macOS kurulumu işlemini tamamlayın.
Bu yöntem tüm macOS sürümlerinde geçerlidir. İster USB olmadan macOS Sequoia sürümünü temiz kurmak isteyin, ister farklı bir sürüm için kullanın, bu yol size yardımcı olacaktır.
Yöntem 3: İçeriği ve Ayarları Sil ile USB'siz macOS'u sıfırdan kurma
macOS Monterey öncesinde, Mac'te temiz bir işletim sistemi kurulumu için mutlaka önyüklenebilir bir USB hazırlamak veya Kurtarma Moduna girmek gerekirdi. Ancak "İçeriği ve Ayarları Sil" seçeneğinin gelmesiyle, Mac'inizi sıfırlamak çok daha kolay hale geldi. Sürücüyü biçimlendirmek için karmaşık adımlara gerek yok; işletim sistemi bu işlemleri otomatik olarak yürütüyor.
Ne yazık ki bu özellik her Mac modelinde bulunmuyor. Sadece T2 çipe sahip Mac'ler ile M1, M2, M3 veya M4 Apple Silicon çipe sahip ve macOS Monterey veya daha güncel bir sürüm çalıştıran cihazlarla sınırlıdır.
Mac'iniz Intel tabanlıysa, iBoysoft DiskGeeker ile bir önyükleme diski hazırlayıp Mac'inizi bu diskten başlatarak temiz kurulum gerçekleştirebilirsiniz.
İpucu: Mac’inizde hangi çipin bulunduğundan emin değilseniz, Apple menüsü > Bu Mac Hakkında yolunu izleyerek öğrenebilirsiniz.
macOS Monterey/Ventura/Sonoma/Sequoia sürümlerinde temiz kurulum için şu adımları izleyin:
- Tüm İçeriği ve Ayarları Sil'i açın.
macOS Ventura veya sonraki sürümlerde: Apple menüsüne gidin > Sistem Ayarları > Genel > Aktar veya Sıfırla > Tüm İçeriği ve Ayarları Sil.
macOS Monterey'de: Apple menüsüne gidin > Sistem Tercihleri ve ardından sol üstteki menü çubuğundan Sistem Tercihleri > Tüm İçeriği ve Ayarları Sil seçeneğini tıklayın.
- Şifrenizi girin.
- Mac'inizdeki tüm veri, ayar ve uygulamaların silineceğine dair bir uyarı mesajı göreceksiniz.
- Mesajı okuduktan sonra "Tüm İçeriği ve Ayarları Sil" seçeneğine tıklayın.
- Bu işlem sırasında Mac'iniz yeniden başlatılacaktır.
- "Mac'iniz etkinleştirildi" ifadesini gördüğünüzde Yeniden Başlat'a tıklayın.
- Kurulum yardımcısı ile Mac'inizi yeniden yapılandırın.
Yöntem 4: USB veya şifre olmadan macOS temiz kurulum
Daha önceki yöntemlerle macOS'u temiz kuramıyorsanız veya Kurtarma Modunda Disk İzlencesi'ni kullanmak için giriş parolanız yoksa, Recovery Assistant (Kurtarma Asistanı) özelliğini kullanabilirsiniz. Bunun için:
- Mac'i macOS Kurtarma modunda başlatın.
- Sol üst köşeden Recovery Assistant > Mac'i Sil seçeneğine tıklayın.
- Sürücünüzü biçimlendirmek ve macOS'u yeniden yüklemek için ekrandaki adımları izleyin.
Artık macOS'u nasıl temiz kurabileceğinizi biliyorsunuz, başkalarının da faydalanması için paylaşabilirsiniz!
macOS'u temiz kurmak gerçekten gerekli mi?
Eğer Mac'iniz açılmıyorsa veya sorunsuz, yeni bir sistemle devam etmek istiyorsanız, macOS ya da OS X'i temiz kurmak genellikle faydalı olur. Böylece olası uygulama çatışmalarının veya bozuk dosyaların önüne geçebilirsiniz.
Ancak, bazıları Mac'iniz düzgün açılıyorsa temiz kurulum yapmanın çok da anlamlı olmayacağını düşünebilir. Çünkü sistem normal başlatıldığında, genellikle sistem biriminde bir sorun olmadığını gösterir ve bu şartlar altında macOS'u yeniden yüklemek fazla bir fayda sağlamayabilir.
Bunun özellikle macOS Big Sur ve sonrası için, sistem biriminin veri biriminden ayrıldığı, salt okunur yapıldığı ve kriptografik olarak güvenceye alındığı sürümlerde geçerli olduğu söylenebilir. Ancak burada, sorunlara yol açabilecek veri biriminin silinmesinin avantajları göz ardı ediliyor. Çoğu durumda, tüm diğer yöntemler işe yaramadığında macOS'u temiz kurmak, sistemi yeniden düzene sokmak için kullanılabilecek son adımdır.